Kandidaatstelling

Politieke partijen kunnen hun kandidatenlijst en de bijbehorende stukken vaak al vóór de dag van kandidaatstelling laten controleren door het gemeentelijk centraal stembureau. Dit wordt voorinlevering genoemd. De stukken moeten dan nog steeds worden ingeleverd op de dag van kandidaatstelling. Ook als alle stukken bij de voorinlevering in orde zijn.

Op de dag van kandidaatstelling moeten politieke partijen tussen 09.00-17.00 uur hun kandidatenlijst inleveren bij het gemeentelijk centraal stembureau. Ook moeten ze dan inleveren (voor zover van toepassing):

• instemmingsverklaringen en kopieën identiteitsbewijzen van kandidaten,
• ondersteuningsverklaringen,
• bewijs betaling waarborgsom,
• verklaringen van voorgenomen vestiging,
• en een machtiging van de partij aan de indiener van de lijst om de naam van de partij boven de lijst te zetten.

Het gemeentelijk centraal stembureau controleert één dag na de dag van kandidaatstelling in een besloten zitting om 16.00 uur de geldigheid van de kandidatenlijsten, de kandidaten op de lijst, en de naam van de partijen boven de lijst. Als er bijvoorbeeld stukken ontbreken, dan laat het centraal stembureau dit weten aan de partij (inleveraar). Partijen kunnen ‘herstelbare verzuimen’ binnen twee dagen in orde maken.

Het gemeentelijk centraal stembureau legt direct na het onderzoek van de kandidatenlijsten de kandidatenlijsten en eventuele ondersteuningsverklaringen ter inzage. Op deze lijsten staan ook geboortedata van kandidaten. Ook leggen zij het proces-verbaal (papieren verslag) van de besloten zitting wordt ter inzage. Na de terinzagelegging vernietigt het centraal stembureau de originele kandidatenlijsten en, indien van toepassing, ondersteuningsverklaringen. Zo wordt voorkomen dat in de toekomst persoonlijke gegevens achterhaald kunnen worden die (alleen) op de originele kandidatenlijsten en ondersteuningsverklaringen stonden.

Vier dagen na de dag van kandidaatstelling beslist het centraal stembureau van de gemeente in een openbare zitting over de geldigheid van de kandidatenlijsten. Ook worden in deze zitting de lijsten genummerd. Het centraal stembureau legt het proces-verbaal van deze zitting ter inzage, totdat de kandidatenlijsten definitief zijn.

Kiezers en andere belanghebbenden kunnen in beroep gaan bij de Raad van State tegen beslissingen van het centraal stembureau over de geldigheid van de kandidatenlijsten. Er is geen beroep mogelijk tegen de nummering van de kandidatenlijsten. De Raad van State doet uiterlijk zes dagen later uitspraak.

De kandidatenlijsten zijn definitief als er niet binnen vier dagen beroep is ingesteld. Of als de Raad van State uitspraak heeft gedaan in eventuele beroepszaken. Op de definitieve lijsten staan geen geboortedata van kandidaten meer. Het centraal stembureau vernietigt de ingeleverde kandidatenlijsten en de daarbij horende stukken na de vaststelling van de uitslag. Alleen de instemmingsverklaringen worden bewaard. Van de vernietiging wordt proces-verbaal opgemaakt.