Het college van burgemeester en wethouders van elke gemeente is verantwoordelijk voor het regelen van stembureaus. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 waren er 8.699 stembureaus.
(Beeldtitel: Stembureaus. Mensen staan in een stembureau. Een man en een vrouw legen een stembus. Een rood ingekleurd stemvakje. Een man:)
RUSTIGE MUZIEK
MANNENSTEM: Nederland telt ongeveer 10.000 stembureaus.
Die zijn vaak gevestigd in openbare gebouwen zoals scholen, ziekenhuizen, verzorgingstehuizen.
Maar we kennen tegenwoordig ook stembureaus op bijzondere locaties zoals winkelcentra en NS-treinstations.
Zelfs mobiele stembureaus komen tegenwoordig voor.
(Beeldtekst: Toegankelijkheid.)
DE RUSTIGE MUZIEK SPEELT VERDER
Stembureaus moeten allemaal goed toegankelijk zijn voor kiezers.
Kiezers moeten deze stemlokalen kunnen vinden en van belang is dat de bewegwijzering goed is.
(Diverse bordjes met 'Stembureau' en daaronder een pijl.)
DE RUSTIGE MUZIEK SPEELT VERDER
De Kieswet bepaalt dat ten minste 25 procent van alle stemlokalen geschikt moet zijn voor kiezers met een fysieke beperking.
Dat betekent dus: geen drempels bij de ingang en het liefst ook een parkeervoorziening voor gehandicapte kiezers.
(Beeldtekst: Stembureauleden.)
DE RUSTIGE MUZIEK SPEELT VERDER
Als de kiezer dan binnenkomt in het stemlokaal ziet hij achter de tafel stembureauleden.
Dat zijn vrijwilligers, benoemd door het college van burgemeester en wethouders.
Ze zijn geïnstrueerd door de gemeente en kennen alle procedures van de Kieswet.
Ze zijn verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare orde in het stemlokaal.
Ze mogen geen blijk geven van hun politieke voorkeur want in het stemlokaal moet de kiezer in alle rust en kalmte zijn stem kunnen uitbrengen.
Flyeren en campagnevoering, dat mag buiten het stemlokaal maar niet binnen het stemlokaal.
(Beeldtekst: Kiesraad. www.kiesraad.nl.)
DE RUSTIGE MUZIEK SPEELT VERDER EN STOPT DAN
Stembureaus zijn op de verkiezingsdag(en) geopend van 's ochtends 7.30 tot 's avonds 21.00 uur. Alleen bijzondere stembureaus kunnen andere openingstijden hebben.
De stembureauleden zijn verantwoordelijk voor het verloop van de verkiezing in hun stemlokaal. Ook zijn zij verantwoordelijk voor een juiste toepassing van de regels uit de Kieswet. Het is de verantwoordelijkheid van de voorzitter van het stembureau om de orde in het stemlokaal te handhaven. Zie Kieswet art. J. 37.
Locaties stemlokalen
Gemeenten moeten uiterlijk 4 dagen voor de stemming huis aan huis een lijst met adressen van stemlokalen verspreiden, samen met de kandidatenlijsten. Dit is geregeld in de Kieswet art. J 4 en het Kiesbesluit art. J 1.