Algemene informatie en leeswijzer ER/KCCN27

Leeswijzer Toolkit Verkiezingen

De Toolkit Verkiezingen bestaat uit 8 onderdelen. De onderdelen bevatten de volgende informatie:

1. Algemene informatie ER/KCCN27:
   Leeswijzer Toolkit Verkiezingen, Verkiezingskalender, Modellen 2027, overzicht toegankelijkheidsinformatie en gebruikte afkortingen.
2. CSB: Registratie en Kandidaatstelling ER/KCCN27:
   Instructies over de CSB-taken voor het registreren van partijnamen en de kandidaatstelling.
3. Organisatie stemming en telling ER/KCCN27:
   Informatie over de organisatie van de stemming (stemlokalen, stembureauleden, oproepen van kiezers) en de telling op het stembureau.
4. Stembureau openbaar lichaam (SOL) ER/KCCN27:
   Instructies voor de telling, zitting en terugverwijzingen aan het SOL en een eventuele nieuwe zitting.
5. CSB: Taken uitslagvaststelling ER/KCCN27:
   Informatie voor het centraal stembureau (CSB) over de taken voor het vaststellen van de uitslag, de controle-werkzaamheden, de zitting en bijbehorende instructies.
6. Nieuwsbrieven ER/KCCN27:
   Overzicht van alle verstuurde nieuwsbrieven, mogelijkheid tot aanmelden, communicatie-updates en circulaires.
7. Communicatiematerialen BZK ER/KCCN27:
   Verschillende communicatiematerialen voor openbare lichamen, van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
8. Stembureau-instructie ER/KCCN27:
   E-learning voor het opleiden van stembureauleden en andere documenten voor op het stembureau.

Verkiezingskalender

De Verkiezingskalender biedt een uitgebreid overzicht van alle relevante wettelijke data voor de eilandsraads- en kiescollegeverkiezingen Caribisch Nederland.

• Bekijk de verkiezingskalender ER/KCCN27

Uitvoeringsplan verkiezingen 2027

In dit uitvoeringsplan staat beschreven op welke manier de Kiesraad invulling geeft aan zijn ondersteunende en kwaliteitsbewakende taken. Een voorbeeld is welke instructies de Kiesraad levert aan de verschillende verkiezingsorganisaties.  In dit uitvoeringsplan staat ook vermeld in welke taal de instructies beschikbaar gesteld worden.

• Bekijk het Uitvoeringsplan verkiezingen 2027

Overzicht toegankelijkheidsinformatie

Hier vind je informatie en tools om toegankelijke verkiezingen te organiseren.
Waar in deze documenten ‘gemeente’ wordt genoemd, kun je ‘openbaar lichaam’ lezen.

• Toegankelijke stemlocaties: checklist voor gemeentemedewerkers
• Toegankelijke stemlocaties: checklist voor locatiebeheerders
• Ontwerprichtlijnen Toegankelijkheid Stembureaus
• Handreiking Toegankelijk stemmen
• Actieplan toegankelijk stemmen
• Criteria Integrale Toegankelijkheid Stembureaus
• Handreiking 'Politiek voor iedereen' met toegankelijke verkiezingsuitingen en verkiezingsevenementen
• Actielijst toegankelijk stemlokaal voor stembureauleden
• Webinar Toegankelijke verkiezingen

Handreikingen voor het toegankelijk maken van stemlokalen:

• Dementievriendelijk stembureau - Alzheimer Nederland
• Handreiking toegankelijke verkiezingen - Ieder(in)

Samenwerkingsplan en samenwerkingsprotocol

Samenwerkingsprotocol voor de uitslagprogrammatuur

De Kiesraad heeft een samenwerkingsprotocol en aansluit- en gebruiksvoorschriften opgesteld. Hierin zijn de afspraken over het gebruik van de software voor het berekenen van de uitslag vastgelegd.
Deze documenten zijn alleen van toepassing indien de bestuurscolleges en de Kiesraad in onderling overleg hebben bepaald dat gebruik wordt gemaakt van de door de Kiesraad beschikbaar gestelde uitslagprogrammatuur.

Dit volgt uit de Wet programmatuur verkiezingsuitslagen (Wpv) en het Kiesbesluit programmatuur verkiezingsuitslagen (in werking per 1 augustus 2025). Wat dit concreet betekent staat schematisch weergegeven in het document Wet programmatuur verkiezingsuitslagen in een oogopslag.

• Bekijk Samenwerkingsprotocol Wet programmatuur verkiezingsuitslagen
• Bekijk Wet programmatuur verkiezingsuitslagen in een oogopslag
• Bekijk Aansluit- en gebruiksvoorschriften Wet programmatuur verkiezingsuitslagen

Samenwerkingsplan

Met de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsbevordering uitvoering verkiezingsproces (Wkuv) per 1 januari 2026 krijgt de Kiesraad een centrale, instruerende, beoordelende en ook ondersteunende rol. Daarmee is een nieuw hoofdstuk ingeluid voor de Kiesraad. Deze nieuwe rollen hebben invloed op de samenwerking met de gemeenten, VNG en NVVB. De gevolgen voor de samenwerking heeft de Kiesraad, in overleg met deze ketenpartners, vastgelegd in een samenwerkingsplan. De onderdelen van het samenwerkingsplan die gaan over gemeenten gelden ook voor de openbare lichamen Bonaire, Sint-Eustatius en Saba.

• Bekijk Samenwerkingsplan 

Overzicht modellen ER/KCCN27

De processen-verbaal en formulieren die worden gebruikt bij de verkiezingen noemen we modellen. Hieronder het overzicht van de modellen die gebruikt worden bij de eilandsraads- en kiescollegeverkiezingen Caribisch Nederland.

Gebruikte afkortingen