Voor de waterschapsverkiezingen wordt per waterschap een centraal stembureau en een gemeentelijk stembureau ingesteld. Zij hebben een grote rol in de aanloop naar de verkiezingen en bij het berekenen van de verkiezingsuitslag.
Beeld: © Kiesraad
Centraal stembureau
Het centraal stembureau bestaat uit drie of vijf leden. De burgemeester van de gemeente waar het centraal stembureau is gevestigd, is voorzitter van het centraal stembureau. De andere leden worden benoemd en ontslagen door gedeputeerde staten. De leden worden voor vier jaren benoemd.
De taken van het centraal stembureau zijn:
- de registratie van namen (‘aanduidingen’) van politieke partijen;
- het in ontvangst nemen van kandidatenlijsten en bijbehorende stukken;
- de beoordeling van de geldigheid van kandidatenlijsten en de handhaving van de daarop voorkomende kandidaten;
- de nummering van de kandidatenlijsten;
- het vaststellen van de verkiezingsuitslag, toekennen van zetels en benoemen van kandidaten;
- het benoemen in tussentijdse vacatures.
Leden van het centraal stembureau moeten op de dag van stemming minimaal 18 jaar zijn.
De volgende personen kunnen geen lid zijn van het centraal stembureau:
- Personen die lid of plaatsvervangend lid zijn van het stembureau, gemeentelijk stembureau voor de desbetreffende verkiezing
- Personen die kandidaat zijn voor de verkiezing in de betreffende kieskring;
- Gekozen leden van het vertegenwoordigend orgaan waarvoor de verkiezing wordt gehouden.
- Personen die als stembureaulid bij een vorige verkiezing in strijd met de wet hebben gehandeld.
- Personen die op de dag van de kandidaatstelling bij onherroepelijke rechterlijke uitspraak van het kiesrecht zijn ontzet.
Gemeentelijk stembureau
Het gemeentelijk stembureau stelt de uitkomst van de verkiezing op gemeenteniveau vast. Voor iedere verkiezing wordt een gemeentelijk stembureau ingesteld. Het gemeentelijk stembureau bestaat uit minimaal vijf leden. Er is geen maximumaantal leden. Er is een voorzitter en tenminste een plaatsvervangend voorzitter. De leden worden benoemd door het college van Burgemeester en Wethouders. De benoeming loopt af als de nieuwe leden van het algemeen bestuur van het waterschap zijn toegelaten.
Het gemeentelijk stembureau kan geholpen worden door ondersteuners. Bijvoorbeeld om stemmen te tellen. Het college van B&W benoemt de ondersteuners. De benoeming loopt af als de nieuwe leden van het algemeen bestuur van het waterschap zijn toegelaten. De ondersteuners voeren alleen taken uit onder verantwoordelijkheid van het gemeentelijk stembureau. Zij hebben geen eigen beslissingsbevoegdheid. Zij mogen bijvoorbeeld niet beslissen of een stem geldig of ongeldig is.
De bevoegdheid om leden (en ondersteuners) te benoemen kan door het college worden gemandateerd. Hiervoor is een mandaatbesluit nodig.
Leden van het gemeentelijk stembureau en ondersteuners moeten op de dag van stemming minimaal 18 jaar zijn. Na het volgen van een training moeten de leden over voldoende kennis en vaardigheden beschikken voor de verantwoordelijkheid die bij de functie past. De beoordeling of dit het geval is, wordt aan gemeenten overgelaten.
De volgende personen kunnen geen lid zijn van het gemeentelijkstembureau:
- Personen die lid of plaatsvervangend lid zijn van het stembureau of centraal stembureau voor de desbetreffende verkiezing (ondersteuners mogen wel lid zijn van een stembureau).
- Personen die kandidaat zijn voor de verkiezing in de betreffende kieskring;
- Gekozen leden van het vertegenwoordigend orgaan waarvoor de verkiezing wordt gehouden.
- Personen die als stembureaulid bij een vorige verkiezing in strijd met de wet hebben gehandeld.
- Personen die op de dag van de kandidaatstelling bij onherroepelijke rechterlijke uitspraak van het kiesrecht zijn ontzet.