Kiesgerechtigdheid

De voorwaarden om te mogen stemmen voor de provinciale staten (het actief kiesrecht) zijn: de kiezer heeft de Nederlandse nationaliteit, is 18 jaar of ouder en is niet uitgesloten van het kiesrecht. Verder moet een kiesgerechtigde wonen in de provincie waarvoor de verkiezing plaatsvindt. 

illustratie kiezer met potlood

De voorwaarden om verkiesbaar te zijn voor de provinciale staten (passief kiesrecht) komen overeen met die voor het actief kiesrecht. Er is wel één verschil: de toetsdatum van de verschillende criteria (leeftijd, woonplaats, nationaliteit) is de dag van (eventuele) toelating tot de provinciale staten.

Wettelijke basis kiesrecht

Het kiesrecht is als grondrecht in de Grondwet opgenomen. Zie Grondwet art. 4. Verder kent de Grondwet nog enkele basisbepalingen omtrent het kiesrecht, zie Grondwet art. 129. De verdere uitwerking van het kiesrecht is opgenomen in hoofdstuk B van de Kieswet, het daarop gebaseerde Kiesbesluit en de Kiesregeling.

Registratie van kiesgerechtigheid

Gemeenten registreren de kiesgerechtigdheid van hun inwoners in de Basisregistratie Personen (BRP). Dit gebeurt automatisch bij mensen die 18 jaar worden en bij nieuwe inwoners. Inwoners hoeven dus niet zelf bij het college van burgemeester en wethouders van hun gemeente toestemming te vragen om aan de verkiezing te mogen deelnemen. Zie Kieswet art. D 1. Ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer is deze registratie niet openbaar. Wel kan iedereen informatie krijgen over zijn eigen registratie als kiezer. Zie Kieswet art. D 4.