Beoordeling registratieverzoeken

Politieke partijen die onder een bepaalde naam (‘aanduiding’) willen deelnemen aan de verkiezing van het Europees Parlement, moeten deze vooraf laten registreren bij de Kiesraad (centraal stembureau). De Kiesraad beslist of dit verzoek wordt ingewilligd.

illustratie Registratieformulier

Het centraal stembureau toetst alleen de aanduiding zelf, en niet de doelstelling of de activiteiten van de partij. Wel gaat het centraal stembureau na of er sprake is van een politieke partij. Dit wordt getoetst aan de hand van de statuten en/of de feitelijke activiteiten van de partij.

De Kiesraad kan in de volgende gevallen afwijzend beslissen op een verzoek tot registratie:
• de aanduiding is in strijd met de openbare orde
• de aanduiding is verwarrend omdat hij geheel of in hoofdzaak overeenstemt met een al geregistreerde aanduiding van een andere politieke groepering, of met een aanduiding waarvoor al eerder een registratieverzoek is ingediend
• de aanduiding is op een andere manier misleidend voor de kiezers
• de aanduiding bevat meer dan 35 letters of andere tekens. N.b. voor meer informatie over de naamstelling partijen, zie de Beleidsregel schrijfwijzer van een aanduiding
• de aanduiding komt geheel of in hoofdzaak overeen met die van een door de rechter verboden en ontbonden rechtspersoon
• op dezelfde dag wordt bij de Kiesraad een verzoek ingediend tot registratie van dezelfde of bijna dezelfde aanduiding  

Zie Kieswet art. Y 10.

Termijn indiening en beoordeling registratieverzoek

Het registratieverzoek moet uiterlijk 42 dagen voor de dag van kandidaatstelling door het centraal stembureau zijn ontvangen. Alleen partijen die hun aanduiding tijdig voor de kandidaatstelling hebben laten registreren, kunnen met deze aanduiding meedoen aan de eerstvolgende Europees Parlementsverkiezing. De Kieswet geeft geen termijn waarbinnen het centraal stembureau een besluit moet nemen over het verzoek. Op grond van de Algemene wet bestuursrecht geldt dat binnen een redelijke termijn moet worden beslist. Doorgaans wordt op verzoeken binnen 6 weken beslist. In verkiezingstijd gaat dit sneller. Een politieke partij heeft de mogelijkheid om de documenten die bij het verzoek moeten worden ingediend eventueel aan te vullen of te herstellen.

Verbieden politieke partij  

Het staat burgers vrij om een politieke partij op te richten. Dit recht is gebaseerd op de grondwettelijke vrijheid van vereniging. Alleen de rechter kan, op verzoek van het Openbaar Ministerie, bepalen of een vereniging verboden moet worden. Volgens het Burgerlijk Wetboek kan de rechter een rechtspersoon ontbinden waarvan de werkzaamheid of het doel in strijd is met de openbare orde.  

Wijziging naam politieke partij  

Als een al geregistreerde partij onder een andere naam verder wil gaan, dan kan de partij een schriftelijk wijzigingsverzoek bij de Kiesraad indienen. Zie Kieswet art. G 1. De beoordeling van dat verzoek vindt op dezelfde wijze plaats als de beoordeling van een registratieverzoek van een aanduiding. De partij hoeft dan geen waarborgsom te betalen. Het is raadzaam dat de partij een recent uittreksel uit het Handelsregister van de Kamer van Koophandel meestuurt, zodat het centraal stembureau kan vaststellen of het verzoek tot wijziging is ingediend door het daartoe bevoegd bestuur van de politieke partij. 

Beroep tegen goedkeuring of weigering aanduidingen  

Belanghebbenden kunnen rechtstreeks in beroep gaan tegen de goedkeuring of afwijzing van een registratieverzoek door het centraal stembureau. Het beroepschrift moet in tweevoud worden ingediend bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.  
Het beroepschrift moet uiterlijk 6 dagen na publicatie van het besluit van de Kiesraad in de Staatscourant worden ingediend. Zie Kieswet art. G 5.