Oprichten politieke partij

Iedereen kan een partij oprichten. De Kieswet stelt geen eisen aan de oprichting van een politieke partij. Veruit de meeste politieke partijen kiezen voor een vereniging met volledige rechtspersoonlijkheid, omdat zij dan een partijnaam kunnen registreren voor op het stembiljet.

illustratie Rood potlood gedragen door leden Kiesraad

Als een partij mee wil doen aan een verkiezing met haar naam bovenaan de kandidatenlijst op het stembiljet, dan moet zij die partijnaam eerst laten registreren bij het centraal stembureau voor deze verkiezing. Een van de voorwaarden om een partijnaam te kunnen registeren, is dat het moet gaan om een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid.

Nieuwe partij door fusie

Politieke partijen kunnen als één nieuwe partij meedoen aan verkiezingen door te fuseren. Fuseren kan op twee manieren. De eenvoudigste manier is die waarbij de ene partij opgaat in een andere partij (‘de moederpartij’). De aanduiding van de ‘moederpartij’ blijft in principe geregistreerd en de gefuseerde partij betaalt geen waarborgsom en hoeft geen ondersteuningsverklaringen in te leveren.

Politieke partijen kunnen ook fuseren door samen een nieuwe politieke partij op te richten. De nieuw opgerichte vereniging kan vervolgens een verzoek indienen om haar naam te laten registreren. Er moet dan een nieuwe vereniging worden opgericht met volledige rechtsbevoegdheid. Deze nieuwe vereniging maakt dan eigen statuten op, waaruit de fusie en de opheffing van de oorspronkelijke verenigingen moet blijken. Als elk van de gefuseerde partijen bij de vorige verkiezing minimaal één zetel heeft behaald, of als aan de samenvoeging van hun aanduidingen 1 zetel is toegekend bij de vorige verkiezing, dan hoeft de nieuwe politieke partij geen waarborgsom te betalen of ondersteuningsverklaringen in te leveren.