Algemene informatie en leeswijzer PS/WS27

Leeswijzer Toolkit Verkiezingen

De Toolkit Verkiezingen bestaat uit verschillende onderdelen. Bekijk in het schema wanneer er taken op de Toolkit Verkiezingen staan voor elk onderdeel. Ga naar de Toolkit Verkiezingen voor de toelichting bij de taken.

• Download Leeswijzer Toolkit Verkiezingen

Verkiezingskalender

De Verkiezingskalender biedt een uitgebreid overzicht van alle relevante wettelijke data voor de Provinciale Staten- en waterschapsverkiezingen.

• Bekijk de verkiezingskalender PS/WS27

Uitvoeringsplan verkiezingen 2027

In dit uitvoeringsplan staat beschreven op welke manier de Kiesraad invulling geeft aan zijn ondersteunende en kwaliteitsbewakende taken. Een voorbeeld is welke instructies de Kiesraad levert aan de verschillende verkiezingsorganisaties.

• Bekijk het Uitvoeringsplan verkiezingen 2027

Overzicht toegankelijkheidsinformatie

Hier vind je informatie en tools om toegankelijke verkiezingen te organiseren.

• Toegankelijke stemlocaties: checklist voor gemeentemedewerkers
• Toegankelijke stemlocaties: checklist voor locatiebeheerders
• Ontwerprichtlijnen Toegankelijkheid Stembureaus
• Handreiking Toegankelijk stemmen
• Actieplan toegankelijk stemmen
• Criteria Integrale Toegankelijkheid Stembureaus
• Handreiking 'Politiek voor iedereen' met toegankelijke verkiezingsuitingen en verkiezingsevenementen
• Actielijst toegankelijk stemlokaal voor stembureauleden
• Webinar Toegankelijke verkiezingen

Handreikingen voor het toegankelijk maken van stemlokalen:

• Dementievriendelijk stembureau - Alzheimer Nederland
• Handreiking toegankelijke verkiezingen - Ieder(in)

Overzicht modellen PS/WS27

De processen-verbaal en formulieren die worden gebruikt bij de verkiezingen noemen we modellen. Hieronder het overzicht van de modellen die gebruikt worden bij de Provinciale Staten- en waterschapsverkiezingen van 17 maart 2027.

Samenwerkingsplan en samenwerkingsprotocol

Samenwerkingsprotocol voor de uitslagprogrammatuur

De Kiesraad heeft een samenwerkingsprotocol en aansluit- en gebruiksvoorschriften opgesteld. Hierin zijn de afspraken over het gebruik van de software voor het berekenen van de uitslag vastgelegd.

Dit volgt uit de Wet programmatuur verkiezingsuitslagen (Wpv) en het Kiesbesluit programmatuur verkiezingsuitslagen (in werking per 1 augustus 2025). Wat dit concreet betekent voor gemeenten staat schematisch weergegeven in het document Wet programmatuur verkiezingsuitslagen in een oogopslag.

• Bekijk Samenwerkingsprotocol Wet programmatuur verkiezingsuitslagen
• Bekijk Wet programmatuur verkiezingsuitslagen in een oogopslag
• Bekijk Aansluit- en gebruiksvoorschriften Wet programmatuur verkiezingsuitslagen

Samenwerkingsplan

Met de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsbevordering uitvoering verkiezingsproces (Wkuv) per 1 januari 2026 krijgt de Kiesraad een centrale, instruerende, beoordelende en ook ondersteunende rol. Daarmee is een nieuw hoofdstuk ingeluid voor de Kiesraad. Deze nieuwe rollen hebben invloed op de samenwerking met de gemeenten, VNG en NVVB. De gevolgen voor de samenwerking heeft de Kiesraad, in overleg met deze ketenpartners, vastgelegd in een samenwerkingsplan. 

• Bekijk Samenwerkingsplan 

Evaluatieonderzoeken

De Kiesraad laat na de Provinciale Staten- en waterschapsverkiezingen een aantal evaluatieonderzoeken uitvoeren:

1. Focusgroepen met projectleiders verkiezingen over jullie ervaringen van de voorbereiding en uitvoering van de verkiezing op enkele specifieke onderwerpen. De focusgroepen worden uitgevoerd door KWINK groep.
2. Een vragenlijst onder ambtenaren over hun ervaringen van de voorbereiding en uitvoering van de verkiezing in brede zin. Deze vragenlijst wordt aan alle projectleiders verkiezingen verstuurd. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door Stichting Centerdata.
3. Een onderzoek naar de toegankelijkheid van stemlokalen. Op 17 maart zullen onderzoekers steekproefsgewijs stemlokalen bezoeken. Vooraf zal niet bekend worden gemaakt om welke stemlokalen het gaat, om de onderzoeksresultaten niet te beïnvloeden. Onderzoekers zullen een brief van de Kiesraad bij zich dragen over het onderzoek. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door Ongehinderd.
4. Een meting van alle stemlokalen. Dit onderzoek gebeurt op basis van data van onder andere de Kiesraad, hiervoor hebben wij geen aparte gegevens van gemeenten nodig. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door Stichting Centerdata.

Gebruikte afkortingen