Kiesraad brengt advies uit over Wetsvoorstel modernisering vervanging en verlof van politieke ambtsdragers
De Kiesraad heeft oog voor de maatschappelijke wens om meer mogelijkheden tot vervanging te bieden aan volksvertegenwoordigers. Gezien de bijzonderheid van het ambt en vanwege praktische redenen kan de Kiesraad zich toch vinden in het voorstel om het aantal gronden tot tijdelijke ontheffing voor volksvertegenwoordigers niet uit te breiden. De Kiesraad raadt de wetgever wel ten zeerste aan om andere maatregelen te onderzoeken die kunnen bijdragen aan de aantrekkelijkheid van het ambt als volksvertegenwoordiger.
Op dit moment kunnen dagelijks bestuurders en volksvertegenwoordigers alleen verlof of tijdelijk ontslag vragen in het geval van zwangerschap en bevalling of ziekte. Het wetsvoorstel maakt het voor dagelijks bestuurders mogelijk om op meer gronden verlof te nemen, zoals adoptieverlof, pleegouderverlof, geboorteverlof of verlof in het kader van de zorg voor een ander persoon op te nemen. Voor volksvertegenwoordigers wordt het aantal gronden niet uitgebreid.
Volksvertegenwoordigers hebben een bijzonder ambt. Zij zijn door kiezers verkozen om plaats te nemen in het vertegenwoordigende orgaan. De Kiesraad heeft oog voor deze bijzondere positie. Daarnaast zijn er praktische bezwaren: de mogelijke gronden tot tijdelijke vervanging die in de discussie aan bod zijn gekomen passen qua tijdsduur niet goed in de regeling zoals die er nu ligt. Deze gronden zouden namelijk een kortere afwezigheidsduur betekenen dan de nu geldende termijn van in ieder geval 16 weken. Kortstondig verlof in afstemming met de fractiegenoten is hiervoor passender. Dit is nu ook gebruikelijk.
Alles overwegende adviseert de Kiesraad om de gronden tot tijdelijke ontheffing voor volksvertegenwoordigers niet uit te breiden.
Terminologie
De Kiesraad wijst op de mogelijke gevolgen van de keuze om de term ‘tijdelijk ontslag’ aan te passen naar ‘tijdelijke ontheffing van het lidmaatschap’. De Kiesraad adviseert de wetgever om de toelichting over de keuze aan te vullen, gezien de tegenstelling in betekenis bij het gebruik van de term ‘ontheffing’ in een andere bestuursrechtelijke context.
Vervangingsregelingen voor andere dagelijks bestuurders en volksvertegenwoordigers
De Kiesraad kan zich vinden in de gelijke toepassing van de vervangingsregeling voor volksvertegenwoordigers in Caribisch Nederland. De Kiesraad moedigt de regering aan om stappen te blijven zetten voor een vervangingsregeling voor leden in het Europees Parlement.
Tot slot
Tot slot heeft de Kiesraad enkele suggesties voor aanvullingen ter verbetering van de praktische uitvoering van de vervangingsregeling en enkele wetstechnische opmerkingen ten aanzien van de verwoording van een aantal artikelen in de Kieswet.