Niet-Nederlandse inwoners

Inwoners van Nederland die niet de Nederlandse nationaliteit hebben, mogen in bepaalde gevallen deelnemen aan de gemeenteraadsverkiezingen.

Hierbij worden 3 groepen onderscheiden:       

  • EU-burgers       
  • niet-Nederlandse inwoners die geen EU-burger zijn
  • niet-EU-burgers, die in dienst zijn van een internationale organisatie of andere staat (diplomatieke dienst)

In alle gevallen geldt als vereiste dat men 18 jaar of ouder is en niet is uitgesloten van kiesrecht.  

1. Kiesrecht voor EU-burgers (niet-Nederlanders)

Onderdanen van andere lidstaten van de Europese Unie die in Nederland wonen hebben onder dezelfde voorwaarden als Nederlanders (actief kiesrecht en passief kiesrecht) voor de gemeenteraadsverkiezingen. 

Hierbij is van belang dat:

  • men op de dag van de kandidaatstelling officieel – volgens de Basisregistratie Personen – in Nederland woont. 
  • men niet is uitgesloten van kiesrecht, hetzij in Nederland, hetzij in de lidstaat waarvan men onderdaan is.

2. Niet-Nederlandse inwoners, die geen EU-onderdaan zijn

Niet-Nederlanders die geen EU-burger zijn, mogen stemmen voor de gemeenteraad onder de volgende voorwaarden: 

  • men heeft op de dag van kandidaatstelling een geldige verblijfstitel op grond van de Vreemdelingenwet 2000 art. 8 onder a, b, c, d, e of I. 
  • men verblijft op de dag van kandidaatstelling een onafgebroken periode van 5 jaar legaal in Nederland en beschikte gedurende die tijd over een verblijfsdocument als hiervoor bedoeld of een document op grond van artikel 3 of artikel 6 van de Wet toelating en uitzetting BES.

3. Niet-EU-burgers, in dienst van een internationale organisatie of in dienst van een andere staat

Niet-EU-burgers in dienst van een internationale organisatie of van een andere staat hebben in een enkel geval (actief en passief) stemrecht voor de gemeenteraadsverkiezingen. Dit geldt voor werknemers van internationale volkenrechtelijke organisaties die in Nederland zijn op grond van een verdrag tussen Nederland en de organisatie waarvoor zij werkzaam zijn. Militairen - in dienst bij een NAVO-onderdeel - die in Nederland zijn gelegerd vallen buiten deze groep. Dit kiesrecht voor de gemeenteraad komt niet toe aan niet-Nederlanders - en hun inwonende niet-Nederlandse gezinsleden - die als stafleden van diplomatieke en consulaire vertegenwoordigingen in Nederland werkzaam zijn.