Extra controles op vaststelling uitslagen verkiezingen

Bij de komende Tweede Kamerverkiezing gaan gemeenten extra controles doen op de vaststelling van de uitslagen. In de stembureaus worden de stemmen met de hand geteld. Gemeenten gebruiken vervolgens optelsoftware (OSV2020) om de uitslagen van de stembureaus bij elkaar op te tellen. De extra controles worden gedaan om vast te stellen dat de optellingen in de software juist zijn en om uit te sluiten dat er gemanipuleerd is. Gemeenten publiceren de verslagen van deze extra controles op hun website.

Beeld: ©Kiesraad / Phil Nijhuis

Gemeenten gaan controleren of de stemaantallen per partij (lijst) die in de stembureaus zijn vastgesteld overeenkomen met de aantallen die zijn opgeteld in de software OSV2020. Dit gebeurt op basis van een steekproef die wordt bepaald door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Als dit verschillen oplevert, dan wordt hier onderzoek naar gedaan. De gemeenten geven de uitkomsten van deze controles door aan de Kiesraad (centraal stembureau). Ook hoofdstembureaus, die de uitslagen vaststellen per kieskring, zullen dergelijke controles doen. De Kiesraad voert zelf aanvullende handmatige controles uit bij de vaststelling van uitslagen waarvoor hij zelf verantwoordelijk is.
 

Versterking procedure tellen

De optelsoftware OSV2020 die wordt gebruikt voor het optellen van uitslagen van stembureaus voldoet aan wettelijke eisen en is onlangs door onafhankelijke experts getest. Deze onderzoeken wezen uit dat de software functioneel goed werkt en dat de beveiliging verder verbeterd is. De resultaten geven de Kiesraad geen aanleiding om aan de betrouwbaarheid van de optelsoftware te twijfelen. Toch vindt de Kiesraad het goed om ook na gebruik met controles vast te stellen dat de software goed heeft gefunctioneerd om op die manier de procedure voor de vaststelling van de uitslag waar mogelijk nog te versterken.
 

Transparantie telproces

Iedereen die daarin is geïnteresseerd kan het tellen van de stemmen in het stembureau bijwonen, tot en met het vaststellen van het proces-verbaal. Alle processen-verbaal van de stembureaus worden direct na de optelling van de uitslagen door de gemeenten op internet gepubliceerd. Ook de verslagen van de controletellingen worden op de website van de gemeente gepubliceerd.