Kiesgerechtigdheid

Het actief kiesrecht is het recht om te stemmen. Iedereen die mag stemmen bij Tweede Kamerverkiezingen is ook kiesgerechtigd bij referenda. Om te mogen stemmen bij een raadgevend referendum moet een kiezer de Nederlandse nationaliteit hebben, 18 jaar of ouder zijn en niet zijn uitgesloten van het kiesrecht. Zie Wet raadgevend referendum art. 18 en Kieswet art. B 1.

Beeld: Kiesraad

Deze eisen gelden ook voor inwoners van het Caribische deel van Nederland; de eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Nederlandse inwoners van de andere landen van het Koninkrijk der Nederlanden, de eilanden Aruba, Curaçao en Sint Maarten, kunnen alleen stemmen als zij ten minste 10 jaar ingezetene van Nederland zijn geweest of in Nederlandse openbare dienst op één van deze eilanden werkzaam zijn (evenals hun partner en kinderen). Voldoet een kiezer aan deze eisen, dan kan hij zich bij de gemeente Den Haag laten registreren als ‘kiezer in het buitenland’.

Wettelijke basis kiesrecht

Het algemeen kiesrecht is als grondrecht in de Grondwet opgenomen. Zie Grondwet art. 4. Verder kent de Grondwet nog enkele basisbepalingen omtrent het kiesrecht.

Registratie van kiesgerechtigdheid

Gemeenten registreren de kiesgerechtigdheid van hun inwoners in de Basisregistratie Personen (BRP). Dit gebeurt automatisch. Zie Wet raadgevend referendum art. 20. Inwoners hoeven dus niet zelf bij het college van burgemeester en wethouders van hun gemeente toestemming te vragen om aan het referendum deel te mogen nemen. Ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer is deze registratie niet openbaar. Wel kan iedereen informatie krijgen over zijn eigen registratie als kiezer.

Nederlanders in het buitenland

Nederlanders in het buitenland moeten voor elk referendum opnieuw een schriftelijk verzoek indienen om als kiezer in het buitenland geregistreerd te worden. Een dergelijk verzoek kan worden ingediend bij het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Den Haag. Zie Wet raadgevend referendum art. 21.