# Wie mag waarvoor stemmen?

Doel van dit document is een overzicht te hebben waar stemmen vandaan komen voor de verschillende verkiezingen. Het is dus niet bedoeld om juridisch volledig dekkend te zijn.

Voor alle verkiezingen geldt dat iemand 18 jaar of ouder moet zijn en niet uitgesloten van kiesrecht.

| Verkiezing                 | Niveau        | Nationaliteit                        | in Nederland    | in Caribisch Nederland | in Aruba, Curaçao, Sint Maarten       | in buitenland                                                 |
|----------------------------|---------------|--------------------------------------|-----------------|------------------------|---------------------------------------|---------------------------------------------------------------|
| Tweede kamer               | Landelijk     | Nederlands                           | ja              | ja                     | als bep. voorwaarden en geregistreerd | als geregistreerd                                             |
| Europees Parlement         | EU            | Nederlands                           | ja              | ja                     | als geregistreerd                     | als geregistreerd en verklaring niet in ander EU-land stemmen |
|                            |               | andere EU-lidstaat                   | verklaring Y-32 | verklaring Y-32        | ???                                   | nee                                                           |
| Provinciale Staten         | Provincies    | Nederlands                           | ja              | nvt                    | nvt                                   | nee                                                           |
| Waterschappen              | Waterschappen | nvt                                  | ja              | nvt                    | nvt                                   | nee                                                           |
| Kiescolleges Eerste Kamer  | Kiescolleges  | Nederlands                           | nvt             | nvt                    | ja                                    | als geregistreerd                                             |
| Eilandsraden               | Eilandsraden  | Nederlands                           | nvt             | ja                     | nvt                                   | nee                                                           |
|                            |               | niet-Nederlands                      | nvt             | 5+ jr legaal verblijf  | nvt                                   | nee                                                           |
| Gemeenteraad / Herindeling | Gemeentes     | Nederlands                           | ja              | nvt, eilandsraad?      | niet mandaat Kiesraad                 | nee                                                           |
|                            |               | andere EU-lidstaat                   | ja              | nvt, eilandsraad?      | niet mandaat Kiesraad                 | nee                                                           |
|                            |               | niet-EU, 5+ jr legaal verblijf       | ja              | nvt, eilandsraad?      | niet mandaat Kiesraad                 | nee                                                           |
|                            |               | niet-EU, int. volkenrechtelijke org. | ja              | nvt, eilandsraad?      | niet mandaat Kiesraad                 | nee                                                           |

Voorwaarden stemmen Tweede Kamer voor inwoners van Aruba, Curaçao, Sint Maarten:

- U heeft 10 jaar in Nederland gewoond, OF
- U bent werkzaam in Nederlandse openbare dienst, OF
- Uw echtgeno(o)t(e)/partner/ouder/voogd is in Nederlandse openbare dienst en voert een gezamenlijke huishouding met u.

Caribisch Nederland: Bonaire, Sint Eustatius en Saba

De EU erkent binnen Nederland de volgende Landen en Gebieden Overzee (LGO): Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten

De Eerste Kamer wordt verkozen door de leden van de Provinciale Staten en de vier kiescolleges (Bonaire, Sint Eustatius, Saba, niet-ingezetenen).

## Links kiesraad.nl

- [Kiesgerechtigdheid Tweede Kamerverkiezing](https://www.kiesraad.nl/verkiezingen/tweede-kamer/stemmen/kiesgerechtigdheid)
- [Kiesgerechtigdheid Europees Parlementsverkiezing](https://www.kiesraad.nl/verkiezingen/europees-parlement/stemmen/kiesgerechtigdheid)
- [Niet-Nederlandse inwoners Europees Parlementsverkiezing](https://www.kiesraad.nl/verkiezingen/europees-parlement/stemmen/niet-nederlandse-inwoners)
- [Kiesgerechtigdheid Provinciale Statenverkiezing](https://www.kiesraad.nl/verkiezingen/provinciale-staten/stemmen/kiesgerechtigdheid)
- [Kiesgerechtigdheid waterschapsverkiezing](https://www.kiesraad.nl/verkiezingen/waterschappen/stemmen/kiesgerechtigdheid)
- [Kiesgerechtigdheid Eerste Kamerverkiezing](https://www.kiesraad.nl/verkiezingen/eerste-kamer/stemmen/kiesgerechtigdheid)
- [Kiescolleges Eerste Kamer](https://www.kiesraad.nl/verkiezingen/kiescolleges)
- [Eilandsraden](https://www.kiesraad.nl/verkiezingen/eilandsraden)
- [Kiesgerechtigdheid gemeenteraadsverkiezing](https://www.kiesraad.nl/verkiezingen/gemeenteraden/stemmen/kiesgerechtigdheid)
- [Niet-Nederlandse inwoners gemeenteraadsverkiezing](https://www.kiesraad.nl/verkiezingen/gemeenteraden/stemmen/niet-nederlandse-inwoners)
- [Herindelingsverkiezingen](https://www.kiesraad.nl/verkiezingen/herindelingen)

## Overige links

- [Informatie over Europese verkiezingen op Prodemos.nl](https://prodemos.nl/kennis/informatie-over-politiek/europese-unie/europese-verkiezingen/)
- [Registreren voor inwoners van Sint Maarten, Aruba of Curaçao op de website van de gemeente Den Haag](https://www.denhaag.nl/nl/verkiezingen/kiezers-buiten-nederland/registreren-voor-inwoners-van-sint-maarten-aruba-of-curacao/)
- [Registreren als kiezer buiten Nederland op de website van de gemeente Den Haag](https://www.denhaag.nl/nl/verkiezingen/kiezers-buiten-nederland/registratie-voor-kiezers-buiten-nederland/)
