Eilandsraadsverkiezingen

Rol eilandsraad

De eilandsraad is een orgaan van gekozen volksvertegenwoordigers binnen de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba en voorheen binnen de Nederlandse Antillen. De eilandsraad controleert het Bestuurscollege bestaande uit een gezaghebber en meerdere eilandgedeputeerden. De eilandsraad is vergelijkbaar met de gemeenteraad en wordt ook net als die raad voor vier jaar, rechtstreeks gekozen.

Aantal leden

Het aantal leden van de eilandsraden varieert per eiland. Wel is het aantal altijd oneven.
Bonaire: negen zetels.
Sint Eustatius: vijf zetels.
Saba: vijf zetels.

Kiesgerechtigdheid

De leden van de eilandsraden worden gekozen door degenen die:
- op de dag van stemming (4 maart 2015) de leeftijd van achttien jaar hebben bereikt;
- én op de dag van kandidaatstelling (20 januari 2015) ingezetenen zijn van het openbaar lichaam (eiland).

Onder ingezetene wordt iemand verstaan die is ingeschreven in de basisadministratie persoonsgegevens. Dit geldt ook voor niet-Nederlandse inwoners die minimaal vijf jaar legaal in Nederland verblijven. Het hebben van de Nederlandse nationaliteit is dus geen voorwaarde voor het mogen stemmen voor de eilandsraadverkiezingen. Voor meer info hierover zie dit nieuwsbericht over kiesrecht voor niet-Nederlanders bij eilandsraadverkiezingen.

Kieskringen, hoofd- en centraal stembureau

Voor de drie eilandsraadverkiezingen vormt het grondgebied van elk afzonderlijk eiland één kieskring. Daarnaast is er per eiland één hoofdstembureau dat tevens centraal stembureau is.
Dit centraal/hoofdstembureau vervult een aantal taken in het verkiezingsproces voor:
• De registratieprocedure van de naam van de politieke partij
• De kandidaatstelling
• Vaststelling verkiezingsuitslag

Voorafgaand aan de verkiezingen komt het hoofd/centraal stembureau diverse malen bij elkaar voor de registratie van de naam van politieke partijen en de kandidaatstelling. Kort na de verkiezing stelt het hoofd/centraal stembureau de uitslag vast en bepaalt de zetelverdeling.

Het centraal/hoofdstembureau bestaat uit vijf leden: een voorzitter, een plaatsvervangend voorzitter en drie gewone leden en drie plaatsvervangende leden. De gezaghebber is voorzitter. Bij een zitting van het hoofd- of centraal stembureau moeten altijd minimaal drie leden aanwezig zijn. Het bestuurscollege benoemt de leden en plaatsvervangende leden van het hoofd/centraal stembureau voor de eilandsraadverkiezingen voor een periode van vier kalenderjaren.

Kandidaatstelling

Op 20 januari 2015 vindt de kandidaatstelling voor de eilandsraadsverkiezingen plaats. Politieke partijen die deel willen nemen aan de verkiezingen leveren op die dag hun kandidatenlijsten in op het bestuurskantoor van het eiland waar ze aan de verkiezingen deel willen nemen.

Bij de kandidaatstelling dient een partij de volgende stukken te overleggen:
• een kandidatenlijst;
• instemmingsverklaringen van de op de lijst voorkomende kandidaten;
• kopieën legitimatiebewijs van op de lijst voorkomende kandidaten, voor zover zij nog geen zitting hebben in het betreffende orgaan;
• van kandidaten die geen ingezetene zijn van het openbaar lichaam (eiland), een ondertekende verklaring, waaruit blijkt, dat zij voornemens zijn zich bij benoeming te vestigen op het eiland;
• verklaring van de gemachtigde waarin deze de inleveraar van de lijst de bevoegdheid verleent de aanduiding van de groepering boven de lijst te plaatsen (bij een partij met een geregistreerde aanduiding);
• minimaal tien ondersteuningsverklaringen – dit geldt niet voor bestaande partijen die bij de vorige verkiezingen een of meer zetels hebben behaald. 
• bewijs van betaling van de waarborgsom ad USD 225 (voor nieuwe partijen).  
Hier vindt u meer informatie over de gang van zaken rondom kandidaatstelling.

Waarborgsom kandidaatstelling

Politieke groeperingen die nog niet zijn vertegenwoordigd in de huidige eilandsraad kunnen pas een kandidatenlijst indienen na het overmaken van een waarborgsom van USD 1.125,- op een daarvoor speciaal geopende rekening van het openbaar lichaam. Na betaling van de waarborgsom krijgt de partij een bewijs van betaling toegezonden. Dit bewijs dient bij de kandidaatstelling te worden overgelegd. De waarborgsom wordt terugbetaald als de partij minimaal 75% van de kiesdeler behaalt.
Hier vindt u meer informatie over de waarborgsom kandidaatstelling.

Dag van stemming

Op de 43e dag na de dag van kandidaatstelling, zo bepaalt de Kieswet, vindt de stemming plaats. Bij de aankomende verkiezingen voor de leden van de eilandsraden is dat op 4 maart 2015.

Nieuwe regels

De nieuwe status van de eilanden brengt nieuwe regels bij het stemmen met zich mee. Zo zijn er op het stembiljet in tegenstelling tot vroeger geen logo’s of foto’s terug te vinden. Verder kan er voor het eerst bij elk willekeurig stembureau met een stempas gestemd worden en is het mogelijk om bij volmacht te stemmen.

Stembureaus

De openingstijden van de reguliere stembureaus zijn van 's ochtends 07.30 uur tot 's avonds 21.00 uur. Alleen bijzondere stembureaus kunnen eventueel eerder opengaan, maar mogen niet later sluiten dan 21.00 uur.
Hiernaast vindt u instructies voor stembureauleden.

Identificatieplicht

Kiezers die hun stem uitbrengen dienen zich te legitimeren. Wanneer er sprake is van een verplichte identificatie moet dit aan de hand van een van de volgende documenten plaatsvinden:
- een geldige identiteitskaart als bedoeld in de Wet identiteitskaarten BES (sédula);
- een geldig reisdocument, als bedoeld in artikel 2, eerste lid, van de Paspoortwet;
- een Nederlands paspoort ;
- een Nederlandse identiteitskaart
- een geldig rijbewijs, als bedoeld in de wegenverkeerswetgeving van Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
Op de dag van de stemming kan de kiezer zich identificeren met een identiteitsdocument dat niet langer dan vijf jaar is verlopen op de dag van de stemming.

Kiezers met een lichamelijke beperking 

Het bestuurscollege is verplicht minimaal 25 % van de stemlokalen geschikt te maken voor kiezers met een beperking. Hier vindt u meer informatie over het verlenen van hulp (‘bijstand’) in het stemlokaal aan kiezers met een lichamelijke beperking.

Volmacht

Kiezers die op de dag van stemming niet persoonlijk hun stem kunnen uitbrengen, kunnen bij volmacht stemmen. Dit kan op twee manieren. Bij een onderhandse volmacht machtigt iemand via zijn stempas een andere kiezer om voor hem zijn stem uit te brengen. Het initiatief hiertoe ligt bij de volmachtgever. Bij een schriftelijke volmacht dient de kiezer een schriftelijk verzoek in bij de gezaghebber (het bestuurskantoor) tot het machtigen van een andere kiezer tot het uitbrengen van zijn stem. Bij het stemmen met een onderhandse volmacht dient een kopie van het identiteitsdocument van de volmachtgever dient te worden overgelegd.
Hier vindt u informatie over kiesrechtdelicten, waaronder het ronselen van volmachtstemmen.

Provinciale statenverkiezingen

Op 4 maart 2015 wordt in het Europees deel van Nederland, tegelijkertijd met de eilandsraadsverkiezingen, verkiezingen gehouden voor de leden van provinciale staten. Nederland telt twaalf provincies. In de Grondwet is bepaald dat het hoogste gezag in de provincies ligt bij de provinciale staten. De leden van de provinciale staten worden eenmaal in de vier jaar rechtstreeks gekozen. De laatste verkiezingen voor de provinciale staten vonden plaats op 2 maart 2011. Hier vindt u meer informatie over de provinciale statenverkiezingen.