Met een stempas, die iedere kiesgerechtigde krijgt, kan gestemd worden in een willekeurig stembureau binnen de hele gemeente. Om in geval van landelijke verkiezingen (voor Tweede Kamer en Europees Parlement) een stem uit te kunnen brengen elders in het land, en bij verkiezingen voor provinciale staten elders binnen de provincie, kan de kiesgerechtigde een kiezerspas aanvragen. Deze maakt het mogelijk te stemmen binnen het hele gebied waarop de verkiezingen betrekking hebben. Dat is voor landelijke verkiezingen: het hele land. En voor verkiezingen provinciale staten: de hele provincie.
Bij gemeenteraadsverkizingen dienen dienen alle stembureaus op de dag van stemming in het bezit te zijn van een Register Ingetrokken Stemregister (RIS). Dit is een 'negatief' register waarin staat vermeld welke stempassen niet meer geldig zijn. Het kan gaan om verloren of beschadigde stempassen. Ook bij het verlenen van een schriftelijke volmacht worden de gegevens van de stempas in het RIS opgenomen.
In 2004 is bij vier gemeenten, Deventer, Heerlen, Assen en Nieuwegein, voor het eerst met SWS (Stemmen in een Willekeurig SDtembureau) geëxperimenteerd.
Doel van het experiment was:
Gezien de positieve ervaringen werd besloten om een grootschaliger experiment te houden bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2006. Alle gemeenten werden uitgenodigd om op basis van vrijwilligheid deel te nemen aan het experiment SWS.
Met ingang van 2010 is het principe van het Stemmen in een Willekeurig Stembureau in de wet opgenomen. Zie Kieswet art. J 5.