Beoordeling registratieverzoeken

Het centraal stembureau beperkt zich bij zijn beoordeling tot de aanduiding zelf. De doelstelling of de activiteiten van de groepering kunnen geen reden zijn het verzoek af te wijzen.    

Het centraal stembureau kan in de volgende gevallen afwijzend beslissen op een verzoek tot registratie:

• De aanduiding is in strijd met de openbare orde.
• De aanduiding is verwarrend omdat hij geheel of in hoofdzaak overeenstemt met een reeds geregistreerde aanduiding van een andere politieke groepering, of met een aanduiding waarvoor reeds eerder een registratieverzoek is ingediend.
• De aanduiding is anderszins misleidend voor de kiezers.
• De aanduiding bevat meer dan 35 letters of andere tekens. N.b. voor meer informatie over de normen ten aanzien van naamstelling partijen, zie de Beleidsregel schrijfwijzer van een aanduiding.
• De aanduiding komt geheel of in hoofdzaak overeen met die van een door de rechter verboden en ontbonden rechtspersoon.
• Op dezelfde dag wordt bij het centraal stembureau een verzoek ingediend tot registratie van dezelfde of nagenoeg dezelfde aanduiding.  

Het registratieverzoek dient uiterlijk drieënveertig dagen voor de dag van kandidaatstelling te zijn ontvangen. Komt het later binnen, dan wordt het verzoek tot de volgende verkiezing buiten behandeling gesteld.

Beoordeling door Kiesraad (centraal stembureau)

De Kieswet bepaalt geen termijn waarop het centraal stembureau een besluit moet nemen over het verzoek. Op grond van de Algemene wet bestuursrecht geldt dat binnen een redelijke termijn moet worden beslist. Welke termijn redelijk is, hangt af van de omstandigheden. In verkiezingstijd zal een andere (kortere) termijn aangehouden moeten worden dan daarbuiten. Een registratieverzoek is normaal gesproken binnen zes weken afgehandeld.

Bij een eventuele afwijzing door de Kiesraad hebben politieke partijen nog de mogelijkheid om een aangepast verzoek in te dienen.

De Kiesraad publiceert de lijst van centraal geregistreerde aanduidingen met de namen van de gemachtigde en de plaatsvervangend gemachtigde in de Staatscourant (zie Kieswet, artikel G1).   

Verbieden politieke partij  

Het staat burgers vrij om een politieke groepering op te richten. Dit recht is gebaseerd op het grondwettelijke vrijheid van vereniging, de vrijheid van meningsuiting en het passief kiesrecht.  

Nederland kent geen preventief toezicht op politieke partijen of hetgeen zij zeggen.

Politieke partijen die onder een bepaalde naam (officieel: aanduiding) willen deelnemen aan de verkiezingen, moeten deze aanduiding vooraf laten registreren bij het centraal stembureau. Deze zal toetsen of de aanduiding als zodanig eventueel in strijd is met de openbare orde. De doelstellingen of activiteiten van de politieke partij worden niet getoetst.  

Alleen de rechter kan, op verzoek van het Openbaar Ministerie, bepalen of een vereniging of politieke partij verboden dient te worden. Volgens het Burgerlijk Wetboek kan de rechter een rechtspersoon ontbinden waarvan de werkzaamheid of het doel in strijd is met de openbare orde.  

Wijziging van naam  

Als een politieke groepering, die eerder onder een bepaalde naam (aanduiding) is geregistreerd, onder een andere naam wil opereren, dan kan ze deze naam laten wijzigen.

De beoordeling van dat verzoek vindt op dezelfde wijze plaats als de beoordeling van een registratieverzoek van een aanduiding. Een waarborgsom hoeft dan niet te worden betaald.  

Beroep tegen weigeren aanduidingen  

Belanghebbenden kunnen rechtstreeks beroep instellen tegen de goedkeuring(art. G 5) of weigering(art.G 5) van een registratieverzoek door het centraal stembureau. Het beroepschrift moet in tweevoud worden ingediend bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, Postbus 20019, 2500 EA,  's-Gravenhage.   

Het beroepschrift moet uiterlijk op de zesde dag na publicatie van het besluit van de Kiesraad in de Staatscourant worden ingediend.  Zie Kieswet, artikel G 5.