Advies, 21 januari 2011
De afgelopen jaren is er veel aandacht voor het actief kiesrecht: het recht om te kiezen. De Kiesraad brengt nu advies uit over het passief kiesrecht: het recht om gekozen te worden. Het gaat dan vooral over het registreren van een naam (aanduiding) van een politieke partij en de kandidaatstelling. In dit advies pleit de Kiesraad onder meer voor vereenvoudiging van de registratie- en kandidaatstellingsprocedures met behulp van ICT-middelen. De Kiesraad begint zijn advies met een pleidooi voor een algehele herziening van de Kieswet. Dit is voor het laatst gebeurd in 1989. Daarna is de wet steeds op onderdelen gewijzigd wat ten koste gaat van de leesbaarheid en de onderlinge samenhang.
Modernisering
De Raad acht de tijd rijp voor een moderniseringsslag. Met behulp van ict-middelen (o.a. e-mail) kunnen registratie- en kandidaatstellingsprocedures op een betrouwbare manier vereenvoudigd worden. Het advies om het voor alle partijen mogelijk te maken om een kandidatenlijst centraal in te leveren, leidt tot minder handelingen en het terugdringen van administratieve en financiële lasten van partijen en uitvoeringslasten van gemeenten.
Fraude
Voor personen die bewust fraude plegen tijdens verkiezingen, moet het makkelijker worden om ze uit te sluiten van het kiesrecht. Het belang van een integer verkiezingsproces staat voorop.
Verenigingseis
In de registratie- en kandidaatstellingsprocedure worden verschillende zaken gecontroleerd, zoals de vraag of iemand bevoegd is namens een partij te handelen. De huidige verenigingseis is hiervoor strikt genomen niet nodig; volstaan kan worden met de eis van volledige rechtsbevoegdheid. Een officieel notarieel document geeft duidelijkheid over de inrichting, structuur en bevoegdheidsverdeling van een partij. De huidige wijze waarop de verenigingseis wordt ingevuld, leidt niet per definitie tot partijen met een interne democratie. Mocht de wetgever dat wel noodzakelijk vinden, dan is het stellen van aanvullende eisen noodzakelijk.
Hier vindt u het integrale advies van de Kiesraad over passief kiesrecht.
Hier vindt u het rapport over modernisering van de Kieswet.